مرکز جامع توانبخشی

 همراه سلامت سالمندان بابل                           تحت نظارت سازمان بهزیستی

برای تقویت حافظه

در دوران سالمندی

"سری فعالیت های آموزشی مرکز همراه سلامت"                      ویژه شهروندان ارشد و خانواده های آن عزیزان

(8)

مقدمه:                                                       همه سالمندان دچار ضعف حافظه نمی شوند
بلکه با افزایش سن، احتمال فراموشكاری بیشتر می شود. این فراموشكاری بیشتر مربوط به وقایع متأخر است.

در دیدارها ما چیزهایی را كه مربوط به گذشته های دور است، خوب به خاطر می آوریم، اما اتفاقاتی را كه اخیراً رخ داده، فراموش می كنیم. به طور مثال خاطرات دوران جوانی را به یاد می آوریم، اما یادمان نمی آید كه یك ساعت پیش كه به خانه برگشتیم، كلید را كجا گذاشتیم. گاهی این فراموشكاری مشكلاتی برای ما یا خانواده مان ایجاد می كند. به عنوان مثال، پیغام مهمی را فراموش می كنیم یا یادمان می رود، قبض آب یا برق را پرداخت كنیم.

حال ببینیم چگونه می توانیم مشكلات ناشی از فراموشكاری را كاهش دهیم؟

تقویت حافظه

در درجه اول از سؤال كردن و گفتن این كه «موضوعی را فراموش كرده اید» نترسید و خجالت نكشید. اگر نمی توانید مانند گذشته، چیزهایی را به یاد بیاورید، تقصیر شما نیست. بیایید به جای ناراحتی از این وضع، به راه هایی كه حافظه شما را تقویت می کند و یا مانع كم شدن حافظه می شود ، توجه كنید.

در این جا ما به نمونه هایی از این راه ها اشاره می كنیم؛ البته خود شما هم ممكن است از راه های دیگر برای یادآوری بهتر مطالب استفاده كنید.

پزشکان برای پیشگیری از بیماری آلزایمر پیشنهاد می‌کنند غذاهای غنی از امگا ۳ مصرف کنید، سیگار و الکل را کنار بگذارید و در زندگی اجتماعی فعال باشید
روغن ماهی با سطوح بالای امگا ۳ به حفظ قابلیت تفکر در سالمندان کمک کند

*چیزهایی را كه همیشه از آن استفاده می كنید مثل عینك یا كلید در یك جای مشخص بگذارید به عنوان مثال داخل یك كاسه بزرگ در اتاق نشیمن.

* هر روز به اخبار رادیو یا تلویزیون گوش دهید. سعی كنید هر روز یك مطلب جدید یاد بگیرید. كتاب یا روزنامه مطالعه كنید.

* در جمع دوستان یا خانواده، خاطرات گذشته را تعریف كنید. می توانید آلبوم عكس های قدیمی را برای یادآوری نام افراد و خاطرات گذشته نگاه كنید.

* خاطرات خود را بنویسید.

* بازی های فكری مثل شطرنج انجام دهید.

* در جمع حاضر شوید و با دوستانتان مشاعره كنید.

* جدول حل كنید.

* مطالبی را كه ممكن است فراموش كنید، یادداشت نمایید. برای این كار یك تقویم جیبی بردارید. تمام تاریخ های مهم مثل روز تولد نوه تان، سالگردها، روزی كه نوبت دكتر دارید، روز آخر مهلت پرداخت قبوض و ... را در آن بنویسید. در انتهای تقویم، شماره تلفن های اقوام و دوستان را بنویسید. این تقویم را همیشه، حتی موقع خارج شدن از منزل همراه داشته باشید.

* یك دفترچه یادداشت در كنار تلفن بگذارید. هر بار كه كسی تلفن می زند، اگر پیغامی دارد یا كاری از شما می خواهد، بلافاصله یادداشت كنید. این كار كمك می كند كه پیام های تلفنی را فراموش نكنید.

* هیچ گاه خودسرانه دارو مصرف نكنید. اما اگر دارویی توسط پزشك برای شما تجویز شده است، در مصرف درست و به موقع دارو دقت كنید. برای این كه زمان مصرف یادتان نرود، از جعبه تقسیم دارو استفاده کنید. این جعبه را می توانید از داروخانه محل تهیه کنید.

هر روز صبح داروهایتان را داخل جعبه بیندازید. وقتی كه به جعبه نگاه كنید، یادتان می آید كدام دارو را نخورده اید. همیشه جعبه را در جایی بگذارید كه در معرض دید شما باشد ولی كودكان به آن دسترسی نداشته باشند.

* تغذیه مناسب برای حفظ قدرت حافظه لازم است. برای این كار قند، چربی و نمك كمی مصرف كنید، ولی مصرف میوه و سبزی های تازه را بیشتر كنید.

در موارد زیر لازم است به پزشك مراجعه كنید:

  - اگر اسامی افراد را دائماً فراموش می كنید.
  - اگر فكر می كنید حافظه تان روزبه روز كمتر می شود.
  - اگر فراموش كردن كارها باعث شده است كه نتوانید به تنهایی كارهایتان را انجام دهید.

 

مرکز جامع توانبخشی

 همراه سلامت سالمندان بابل                           تحت نظارت سازمان بهزیستی

زندگی بهتر

در دوران سالمندی

"سری فعالیت های آموزشی مرکز همراه سلامت"                      ویژه شهروندان ارشد و خانواده های آن عزیزان

(7)

مقدمه:                                         

خوب سپری كردن دوره سالمندی ، نیازمند فراگیری مهارت ها و راه كارهای ویژه این دوره است ؛راه كارهایی كه به كمك خانواده ،به ویژه همراهی جوانان ، بهتر اجرایی می شود و بزرگان فامیل را در عبور از این مقطع یاری میكند برخی از راه كارهای بهتر زیستن و بهره مندی ازاین دوره زندگی ، از این قرار است:

1- پرداختن به فرایض دینی

 اگرفرد درپی سلامت روحی است ، باید معتقد باشد منابعی وجود دارند كه در رسیدن به این منظور ، به وی كمك خواهند كرد  ثابت شده است افرادی كه اعتقادات مذهبی دارند ،ازسلامت روحی ـ روانی و جسمی بیشتری بهره مندند و در مقایسه با كسانی كه باورهای مذهبی ضعیف تری دارند یا اعتقادات مذهبی ندارند ، در مقابله با فشارهای روحی ـ روانی ، مانند مرگ عزیزان ، توان مندترند. این افراد ،سریع تر می توانند به وضعیت روحی و جسمی پیش از وقوع تنش بازگردند و حتی كمتر دچار افزایش فشار خون می شوند.  در حقیقت ،مراسم مذهبی ، سازگاری آنها را افزایش می دهد . باور داشتن زندگی پس از مرگ ،به ویژه این اعتقاد كه دنیای دیگر می تواندبهتراززندگی كنونی باشد ، به فرد سالمند آرامش

می بخشد و این مطلب كه در آینده و در جهان دیگر ، باز هم افراد خواهند توانست عزیزان خود را ببینند ، اضطراب وی را كاهش می دهد . انجام دادن فرایض دینی ، خیرات ، تفحص در امور مذهبی ، رفتن به مسجد و زیارت اماكن مذهبی و تقویت اعتقادات مذهبی نیز شرایط آرامش دل و تسلای روح را فراهم می كند  .                                   

   2-ورزش  ورزش ، سبب احساس سلامتی و نشاط ، و بهبود وضعیت جسمی و روحی سالمند می شود  .

 3- خوردن مواد غذایی سالم

 تغذیه مناسب در دوران سالمندی ، در وضعیت روحی و جسمی فرد تأثیر بسزایی دارد و با تغذیه صحیح می توان افسردگی را كاهش داد. مصرف غذاهایی كه پروتئین بالا ، قند پایین و چربی كمتری دارند ، و استفاده از وعده های غذایی بیشتر با حجم كمتر،جهت تنظیم قند خون و همچنین استفاده بیشتر از موادی مثل ماهی ، برای تمام افراد،به ویژه سالمندان توصیه می شود.  آموزش تهیه غذای سالم و سریع كه با توجه به مشكلات جویدن ، بلع و هضم غذا ، برای سالمند مناسب باشد و كمترین تداخل دارویی و غذایی را نیز سبب شود ، برای ارتقای سلامت آنان ، لازم است . پرهیز از الكل ، سیگار و مواد مخدر ،از توصیه های دیگری است كه سالمندان باید به آن توجه داشته باشند

4- دادن استراحت به افکار

رفتن به طبیعت و نقاط خوش آب و هوا و دیدن مناظر زیبا ، به سالمندان كمك می كند. از فكرگذشته خارج شوند و فقط به زمان حال بیندیشند. انتخاب صحیح مكان تفریح ،‌اهمیت زیادی دارد؛ چرا كه در سنین بالا باید از تغییرات شدید آب و هوایی پرهیز كرد  .    

5- فعالیتهای اجتماعی

  اصولاً فردی كه اشتغال ذهنی و فعالیت بدنی دارد ،در زمان پیری دچارغافل گیری نمی شود  . سرگرمی و فعالیت اعتماد به نفس سالمندان را تقویت می كند. فردی سالمند ،با جای گزین كردن فعالیت های جدید متناسب با سن ، به جای فعالیت های گذشته ، می تواند خلأ بازنشستگی را پرسازد

. پرداختن سالمندان به كارهایی كه در دوران جوانی با آن سرو كار داشته اند و مورد علاقه آنها بوده است ، مانند پرورش گل و گیاه، نویسندگی ، نقاشی ، خطاطی ، صنایع دستی و كارهای هنری ، تدریس ، و حتی نگه داری از نوه ها ، احساس پوچی و بیهودگی را از آنان دور و احساس مفید بودن رادر آنها تقویت می كند  . مشاركت در فعالیت های انسان دوستانه، ارتباط با انجمن ها ، حضور در گروه ها وداشتن دوستان هم سن نیز در حفظ شادابی و سازگاری ، تأثیر چشم گیری دارد  .

6- نداشتن خواسته های غیرمنطقی از خود                                                     

 فرد سالمند ، نباید از خود ، خواسته های غیر منطقی و فراترازتوان داشته باشد و و باید به خاطر اشتباه هایی كه در گذشته یا حال مرتكب شده است ، خود را ببخشد. بدین ترتیب ، قادر به بخشیدن اشتباه های دیگران نیز خواهد بود  .

7- یافتن دوست و هم صحبت          سالمند ، باید فردی را برای درد دل وتبادل وافكار بیابد و با وی صحبت كند  .

 شهروندان ارشد مرکز همراه سلامت در یکی از اردوها